Dự án can thiệp giảm tác hại cho những người nghiện chích ma túy được thực hiện tại TP Long Xuyên từ tháng 10/2006. Đến nay, 11/13 xã, phường đã thực hiện dự án, chỉ trừ xã Mỹ Hòa Hưng và Mỹ Khánh là 2 xã vùng sâu và không có người nghiện ma túy và gái bán dâm. Nhiệm vụ chính của giáo dục viên đồng đẳng là trao đổi bơm kim tiêm, truyền thông HIV, chuyển tiếp các dịch vụ y tế có liên quan. Qua đó hướng dẫn người nghiện chích ma túy đến tư vấn để phát hiện sớm HIV. Phát hiện sớm thì quản lý sớm. Ngăn được sự lây lan ra gia đình và cộng đồng. 
Bác sĩ Nguyễn Minh Tân (người ngồi ngoài cùng bên trái) cùng nhóm điều trị ARVđang trao đổi với chuyên gia dự án Quỹ Toàn cầu. Ảnh : Anh Tuấn Bác sĩ Nguyễn Minh Tân – Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP Long Xuyên cho biết: Dự án can thiệp giảm tác hại tại TP Long Xuyên (DFID – TP Long Xuyên) chủ yếu can thiệp trong nhóm nghiện chích ma túy là do đặc thù của Long Xuyên là tỷ lệ người nghiện chích ma túy cao. Mục đích chính của hoạt động can thiệp giảm thiểu tác hại là thực hiện việc trao đổi bơm kim tiêm (BKT) trong những người nghiện chích ma túy. Các nhóm giáo dục viên đồng đẳng (GDVĐĐ) trực tiếp làm việc này. GDVĐĐ là những người trước kia đã từng nghiện chích ma túy, nhưng bây giờ họ đã có hành vi an toàn trong tiêm chích ma túy và họ không tiêm chích ma túy trong khi đi làm việc. Họ đã được đào tạo kỹ năng tiếp cận, truyền thông, tư vấn, trao đổi BKT… Được trang bị túi xách, áo, sổ tay, áo mưa, nón, BKT sạch, hộp an toàn, kẹp gắp… Qua những buổi giao ban định kỳ, GDVĐĐ được cập nhật những kiến thức về HIV, Luật phòng, chống AIDS, thông tin về phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện (VCT), phòng khám ngoại trú (OPC)... GDVĐĐ đi trao đổi BKT họ vừa làm nhiệm vụ truyền thông trực tiếp cho những người cũ đến nhận BKT và tiếp cận đối tượng mới. Khi tiếp cận được 3, 4 hay 5 người mới thì tổ chức một buổi truyền thông nhỏ tại một quán cà phê. Bác sĩ Tân, hoặc bác sĩ Dũng là thư ký chương trình AIDS sẽ đến dự buổi truyền thông đó cùng với cộng tác viên ở trạm y tế trực tiếp theo dõi hoạt động của GDVĐĐ. Thông qua truyền thông nhóm nhỏ như vậy, những người nghiện chích ma túy được tuyên truyền dự phòng lây nhiễm HIV, giới thiệu các dịch vụ tư vấn xét nghiệm tự nguyện (VCT), phòng khám ngoại trú (OPC), dịch vụ chuyển tiếp… Nếu có những biểu hiện lạ hoặc biểu hiện bệnh lý bên ngoài thì có thể giới thiệu trực tiếp đến phòng khám ngoại trú, hoặc đưa đến phòng VCT để được tư vấn, tiếp tục theo dõi. Nếu họ có kết quả HIV dương tính thì được kiểm tra lượng TCD4, hoặc theo dõi điều trị nhiễm trùng cơ hội. Nếu đã được xét nghiệm TCD4 thì được theo dõi định kỳ để đưa vào chương trình điều trị kịp thời. Thông qua các buổi họp giao ban hàng tháng, bác sĩ Tân nhắc nhở nhiệm vụ của các GDVĐĐ không chỉ có trao đổi BKT mà phải làm sao thông qua việc trao đổi BKT để hướng dẫn mấy anh nghiện chích ma túy đến tư vấn để phát hiện sớm HIV. Phát hiện sớm thì quản lý sớm. Như thế vừa giúp cho họ tiếp cận sớm với các dịch vụ y tế, vừa ngăn được sự lây lan HIV từ những người này ra gia đình, cộng đồng. Bác sĩ Tân giao chỉ tiêu cho một GDVĐĐ một tháng giới thiệu 2 người đến với phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện. Hàng quí tổng kết, chọn ra 3 GDVĐĐ giới thiệu được nhiều người nhất thì được nhận giấy khen và một chút tiền tượng trưng. Được thưởng như vậy, các GDVĐĐ rất thích, và những anh em khác cũng cố gắng làm theo, do đó công việc đạt hiệu quả hơn. Đôi khi số lượng BKT bẩn họ thu về còn nhiều hơn số lượng BKT phát ra. Đó là do họ đã thực hiện việc trao tận tay BKT sạch cho những người nghiện và nhận tận tay BKT bẩn đã dùng của những người này. Ngoài ra, các GDVĐĐ còn đến công viên đến các tụ điểm tiêm chích để thu gom. Thông qua việc trao đổi BKT cho những người nghiện chích ma túy những GDVĐĐ còn góp phần phát hiện sớm người nhiễm HIV, làm giảm sự lây lan của HIV ra cộng đồng. Đồng thời đẩy mạnh được tư vấn xét nghiệm tự nguyện và đẩy mạnh điều trị ARV. Anh Tuấn |