Cảm nhận mùa Xuân

PGS/TS Chung á

Nguyên phó chủ tịch UBQGPC AIDS

Đảng ta, Đảng cộng sản Việt Nam, Người đã chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam, đưa đất nước ta, dân tộc ta, đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác trong công cuộc kháng chiến trường kỳ chống ngoại xâm và trong công cuộc xây dựng đất nước. Mỗi mùa xuân về chúng ta lại mừng cho Đảng ta thêm một tuổi, thêm thành công trong sự nghiệp lãnh đạo đất nước và dân tộc vươn lên, rũ bỏ đói nghèo, xây dựng “đất nước đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như  mong mỏi của Bác Hồ.

Tôi nhớ lại lời thơ của nhà thơ Tố Hữu khi ông nói về sự sáng suốt và sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, khi Đảng đã trở thành một Đảng cầm quyền: “Đảng ta đó trăm tay, nghìn mắt…”. Rõ ràng khi đã trở thành một Đảng cầm quyền thì nhất nhất mọi việc của đất nước, từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam mới đều liên quan đến vai trò lãnh đạo của Đảng. Đảng lãnh đạo từ tầm vĩ mô, mà Đảng cũng lãnh đạo những vấn đề vi mô cụ thể có ý nghĩa phát triển cho từng cá thể hay cho sự phát triển của cả cộng đồng, của cả dân tộc.

Đảng trăn trở với bài toán xóa đói, giảm nghèo, với những vấn đề xã hội bức xúc như tệ nạn xã hội. Đảng sáng suốt lựa chọn bước đi và chiến lược phù hợp cho sự phát triển xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, xã hội tiến bộ, công bằng văn minh, hiện đại.

Tôi cũng không biết phải nói rằng công cuộc phòng chống AIDS ở nước ta, là vấn đề vĩ mô hay vi mô? Nếu xét dưới góc độ tác động của HIV/AIDS vào “sự phát triển bền vững của đất nước” như chiến lược quốc gia phòng chống AIDS đến năm 2010, tầm nhìn 2020 khẳng định thì HIV/AIDS là vấn đề có cấp độ vĩ mô, nhưng xét ở bình diện tác động của HIV/AIDS vào từng con người cụ thể, từng gia đình cụ thể, với biết bao đắng cay, tủi cực khốn cùng thì HIV/AIDS cũng lại có cấp độ vi mô, chẳng những vậy mà còn vi vi mô nữa…

Nhớ lại cách đây hơn mười năm, vào tháng 3, mùa xuân năm 1995, khi ấy HIV/AIDS vừa được phát hiện ở thành phố Hồ Chí Minh, và đang lan rộng ra các tỉnh, thành phố miền Nam, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã sớm nhận định “HIV/AIDS là đại dịch nguy hiểm đang phát triển mạnh trên khắp thế giới” … “Đảng và nhà nước ta sớm nhận thấy nguy cơ của nhiễm HIV/AIDS, coi phòng chống AIDS là một nhiệm vụ ưu tiên”. Cũng chính vì vậy, mà ngày 11 tháng 3 năm 1995 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị số 52 về lãnh đạo công tác phòng chống AIDS. Chỉ thị 52 của Đảng là cơ sở đường lối quan trọng làm nền tảng cho toàn bộ công cuộc phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta. Ngay sau chỉ thị 52 của Đảng về công tác phòng, chống AIDS, ngày 31 tháng 5 năm 1995 ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh phòng chống vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch ở người HIV/AIDS và thực hiện Chỉ thị 52 của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 01 tháng 6 năm 1996, Chính phủ đã ban hành quyết định 34/CP hướng dẫn thi hành Pháp lệnh phòng, chống HIV/AIDS. Với bộ ba văn bản quan trọng đó chúng ta đã triển khai công tác phòng chống HIV/AIDS trong cả nước. Nhờ những hoạt động tích cực nên đến năm 2000 về cơ bản chúng ta đã ngăn chặn được HIV/AIDS không lan nhiễm như dự báo của WHO và các chuyên gia dịch tễ học quốc tế: đến năm 2000 Việt Nam sẽ có khoảng 570.000 người nhiễm HIV/AIDS người nhiễm HIV/AIDS.

Mười năm đã trôi qua, tình hình HIV/AIDS trên thế giới và ở nước ta ngày càng trở nên nghiêm trọng. Theo thông báo của UNAIDS đến cuối 2004, toàn thế giới đã có trên 40,3 triệu người nhiễm HIV đang còn sống và gần 30 triệu đã chết vì AIDS. HIV đã có mặt ở tất cả các châu lục, các quốc gia và ngày càng tác động xấu đến sự phát triển bền vững của toàn cầu.  ở nước ta HIV/AIDS đã có mặt ở tất cả các tỉnh thành phố, 93% số huyện thị và trên 55% số xã phường. Theo ước tính của Bộ Y tế đến cuối năm 2005 nước ta có trên 263.000 người nhiễm HIV/AIDS.

Trước tình hình như  vậy ngày 30 tháng 11 năm 2005 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị 54-CT/TƯ về “Tăng cường lãnh đạo công tác phòng chống HIV/AIDS trong tình hình mới. Có thể nói rằng, nhận thức được “HIV/AIDS đang đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng con người, trật tự  an toàn xã hội, đến sự phát triển của đất nước, tương lai của giống nòi”, Đảng đã huy động toàn bộ hệ thống của Đảng “vào cuộc” đương đầu với HIV/AIDS. Sự vào cuộc đó trước hết phải nói đến Ban Khoa giáo Trung ương Đảng, cơ quan chính trong việc chuẩn bị cho Ban Bí thư ra Chỉ thị 54 về phòng chống AIDS. Ngay từ năm 1994 đến cả năm 1995 các hoạt động nhằm đương đầu với HIV/AIDS đã trở thành một trong những chủ đề chính được ưu tiên trong nhiệm vụ công tác của Ban. Hội nghị giao ban các vùng của lãnh đạo tuyên giáo của các tỉnh, thành phố, quận huyện đã chú trọng thảo luận về công tác lãnh đạo phòng chống HIV/AIDS. Năm 2005, Ban Khoa giáo Trung ương đã tổ chức gần một chục cuộc hội thảo khoa học và hội thảo lấy ý kiến về HIV/AIDS. Hiện nay, cùng với Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương và ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, Ban đang chủ trì thực hiện một dự án nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo công tác phòng chống HIV/AIDS.

Cùng với Ban Khoa giáo, Ban Văn hóa -  Tư tưởng Trung ương cũng có nhiều hoạt động nhằm tạo nên sự đồng thuận về mặt quan điểm và hành động trong các lĩnh vực can thiệp Giảm tác hại và sự kỳ thị phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS. Đặc biệt Vụ báo chí Ban tư tưởng văn hóa Trung ương đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho đội ngũ phóng viên báo, đài trung ương và địa phương về truyền thông phòng chống HIV/AIDS. Được biết, hiện nay Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương đang chỉ đạo điểm ở Quảng Ninh và Cần Thơ về các hoạt động nhằm xóa bỏ sự kỳ thị phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS và sắp tới sẽ có văn bản hướng dẫn công tác tuyên truyền về chống kỳ thị phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS.

Nhập cuộc vào hoạt động phòng chống AIDS ngay từ những năm 1995/1996 hệ thống của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã tiến hành việc đưa vào chương trình giảng dạy cho cán bộ trung cao cấp chương trình lãnh đạo công tác phòng chống HIV/AIDS. Trong một năm qua, học viện đã phối hợp với Đại học Ha vớt (Hoa Kỳ) xây dựng chương trình về chính sách công tác phòng chống HIV/AIDS. Chương trình bao gồm 9 môdun và đã tiến hành khóa huấn luyện đầu tiên cho gần 40 cán bộ giảng dạy các Học viện khu vực, Học viện Báo chí và Truyền thông và một số ngành hữu quan.

Một mùa Xuân nữa lại về, đất nước, dân tộc, và Đảng ta lại bước vào một chặng đường mới đầy thử thách nhằm đưa đất nước ta vươn lên ngang tầm thời đại và phấn đấu thực hiện mục tiêu thứ 6 trong Tuyên bố thiên niên kỷ, ngăn chặn và chiến thắng HIV/AIDS./.