Cùng một câu hỏi, mỗi người sẽ có một câu trả lời tùy theo vị trí, góc nhìn, sự quan tâm, tình cảm và trách nhiệm của mình. Sẽ có những ý kiến tương đồng và sẽ có những ý kiến đắn đo. Nêu những ý kiến khác nhau để đi đến quan điểm chung - quan điểm vì lợi ích của số đông, vì lợi ích của cộng đồng.

          1. Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Cục trưởng Cục quản lý lao động ngoài nước:

          Trước khi đi, người lao động đã được xét nghiệm HIV. Cho đến nay, chưa có một trường hợp nào bị nhiễm HIV ở nước ngoài.

          Chương trình giáo dục định hướng hiện nay chưa có chủ đề riêng về phòng, chống HIV. Phần lớn lao động làm việc trong lĩnh vực công nghiệp, nguy cơ lây nhiễm HIV liên quan đến nghề nghiệp không lớn so với các nghề khác. Chỉ có nhóm hộ lý, y tá, chăm sóc người già được giáo dục phòng, chống HIV nhưng cũng không có chủ đề riêng.

          Tôi nghĩ rằng người lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài,  qua các phương tiện thông tin đại chúng, qua những đợt tuyên truyền ở địa phương nơi họ sinh sống, họ đã cũng có hiểu biết về HIV/AIDS rồi. 

          Người lao động Việt Nam sang nước ngoài lao động với thời gian ngắn. Thông thường là 2 năm, dài thì 3, 4 năm. Họ chú trọng kiếm tiền, muốn được làm việc 12-13 giờ một ngày để tăng thu nhập chứ chưa phải để hưởng thụ cuộc sống.

          Hiện nay, đã có một tổ chức quốc tế đang đặt vấn đề với Cục quản lý lao động ngoài nước xây dựng dự án giáo dục phòng chống HIV cho người lao động trước khi ra nước ngoài làm việc.

          Quan điểm của tôi là: "Học thêm được cái gì thì cũng hay". Bản thân tôi không thuộc nhóm có hành vi nguy cơ cao nhưng tôi cũng tự tìm hiểu về HIV/AIDS đấy.

          2. Chị Lê Thanh Liên, phóng viên theo dõi mảng xuất khẩu lao động của Đài Truyền hình Việt Nam:

          Cần lắm! Cần lắm! Rất cần giáo dục phòng, chống HIV/AIDS và kiến thức về sức khỏe sinh sản cho người lao động Việt Nam trước khi họ đi làm việc ở nước ngoài. Tôi đã đến một số nước có lao động Việt Nam, phỏng vấn rất nhiều người, họ chẳng hiểu gì về HIV/AIDS cả. Có một vài chị em sang đó, có chửa, đã phải trở về nước. Đạo Hồi không cho phép nạo phá thai. Nếu họ được giáo dục phòng, chống HIV/AIDS, biết cách phòng tránh bị cưỡng bức quan hệ tình dục với chủ người nước ngoài thì có phải họ được làm việc đến hết hạn hợp đồng không? Bị về nước trước thời hạn như  thế, họ rất thiệt thòi vì chưa kịp kiếm đủ tiền bù vào khoản chi phí trước khi đi (mà toàn phải vay mượn, chứ nếu họ sẵn có số tiền đó, họ cũng chẳng đi xuất khẩu lao động) , nói gì đến trả hết nợ và kiếm thêm làm vốn sinh sống sau này. (Đi theo chế độ cấp phép mới, chi phí cũng hết hơn 20 triệu đồng,  những người đi trước khi có chế độ cấp phép mới, còn phải chịu chi phí cao hơn nhiều). Hơn nữa, bị về nước như thế, họ có muốn nạo thai trong nước cũng rất khó vì lúc ấy, cái thai đã quá lớn. Họ sẽ phải nuôi con khi không có công ăn việc làm và nợ chưa trả. Đó là chưa kể đến cái nhìn của bà con xóm giềng và tương lai xây dựng gia đình sau này.

          Tôi nghĩ rằng nên tuyên truyền giáo dục cho họ thật đầy đủ. Phát tờ rơi và bao cao su cho họ trước khi đi.

          3. Chị Nguyễn Thị Ngọc Hải, Hiệu trưởng Trường đào tạo công nhân kỹ thuật và  lao động xuất khẩu- giao thông vận tải thuộc Công ty cổ phần hợp tác lao động nước ngoài (Bộ Giao thông vận tải).

          Đối với người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, bắt buộc phải có sức khỏe tốt theo điều 2, trong "qui định về tuyển chọn lao động", mục hồ sơ của người lao động theo nghị định số 8/2003/NĐ-CP. Như vậy, khi xuất cảnh, người lao động đều đã có xác nhận của cơ quan Y tế Việt Nam là chưa nhiễm HIV.

          Trong chương trình giáo dục định hướng, tuy hiện nay chưa bắt buộc nhưng các cơ sở đào tạo đều có giảng về vấn đề này, nhưng không sâu vì các giáo viên chỉ giảng theo sự hiểu biết chung của xã hội, còn kiến thức chuyên sâu về y học thì chưa có. Giáo viên có thể hướng dẫn cách phòng tránh lây truyền HIV như một tuyên truyền viên sơ cấp.

          Mỗi năm, người Việt Nam ra nước ngoài rất đông và người nước ngoài vào Việt Nam du lịch, làm việc cũng rất nhiều, vì vậy cần có sự phối hợp đồng bộ ở tất cả các ban ngành, đoàn thể có liên quan như: Ngoại giao, Công an, Y tế, Giáo dục, Văn hóa - Thông tin, Lao động - Thương binh và xã hội, Thanh niên, Phụ nữ... Cần có kinh phí để tuyên truyền, in tài liệu, mua bao cao su. Nếu lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc bị lây nhiễm HIV thì cần xử lý như thế nào?

          Nếu có điều kiện, các doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo hệ thống lại kiến thức cho họ, dặn dò họ, không nhất thiết phải giảng thành bài mà có thể bằng các hình thức tuyên truyền như: Khẩu hiệu, bài viết trên bảng tin, tờ rơi... Trong  sách "giáo dục định hướng" cũng nên đề cập vấn đề này vì trong hành trang ra nước ngoài của người lao động luôn có sách giáo dục định hướng, giáo trình ngoại ngữ, từ điển, túi thuốc...

          Ở trường chúng tôi đã kết hợp giáo dục phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS vào các hoạt động giáo dục chính trị, giáo dục định hướng, giáo dục giới tính, giáo dục dân số.

          Kiều Nga

(Thực hiện)

NHIỀU NGƯỜI ANH "NHẬN" HIV KHI Ở NƯỚC NGOÀI

          Theo báo cáo nghiên cứu của TS. Karen Rogstnd, thuộc bệnh viện Hoàng Gia Hallamshire (Anh) thì, trong giai đoạn 2000-2002, trong số những người đàn ông Anh (thuộc nhóm quan hệ tình dục khác giới được phát hiện nhiễm HIV có 69% là do "nhận" vi rút này qua "con đường" quan hệ tình dục khi họ ở nước ngoài. Tỷ lệ này ở nhóm nữ giới là 25%.

          Trong khi đó, một nghiên cứu khác cũng ở Anh cho thấy 21% số đàn ông thuộc nhóm quan hệ tình dục khác giới bị mắc bệnh giang mai cũgn là do "nhận" bệnh này trong thời gian họ ở nước ngoài.

H.V

(Theo Reuters. Tháng 7/2004)