Thái Bình là tỉnh đồng bằng ven biển, đất chật, người đông. Với diện tích1579,9 km2, dân số là 1.844.199 người, trong đó trên 94% dân số ở nông thôn. Sản xuất nông nghiệp là chủ yếu của nền kinh tế Thái Bình và nó chỉ mang tính thời vụ nên không đủ việc làm cho người dân nông thôn. Vì vậy hàng năm ở Thái Bình có khoảng trên 100.000 lượt người lao động đi ra tỉnh ngoài để kiếm việc làm, phần lớn trong số họ là thanh niên. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ ngừơi nhiễm HIV/AIDS ngày một tăng cao. Tính đến tháng 9/2005 luỹ tích số người nhiễm HIV/AIDS được phát hiện là 1760 trường hợp, trong đó 360 người đã chuyển sang AIDS và 299 người đã tử vong ở 226/284 xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Hình thái lây nhiễm chủ yếu qua tiêm chích ma túy chiếm 61%, lây nhiễm qua đường tình dục cũng có xu hướng tăng. Dịch HIV/AIDS có dấu hiệu lan rộng, biểu hiện nhiễm HIV/AIDS có chiều hướng tăng mạnh ở các nhóm người lao động xa nhà, người cho máu, trong đó trên 70% người nhiễm HIV/AIDS có tiền sử lao động xa nhà. Nam giới chiếm 87% các trường hợp nhiễm HIV/AIDS.

Với mục tiêu giảm nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS trong nhóm lao động xa nhà có hành vi nguy cơ cao và trong cộng đồng dân cư, dự án can thiệp trong nhóm dân di biến động trẻ tại Thái Bình do Tổ chức sức khỏe gia đình quốc tế (FHI) được triển khai thực hiện từ tháng 10/2003 đến nay đã đạt được những thành công nhất dịnh trong việc nâng cao nhận thức về HIV/AIDS cho người lao động trẻ xa nhà và cộng đồng dân cư. Địa bàn triển khai dự án là 20 xã, phường, thị trấn thuộc 5 huyện: Đông Hưng, Kiến Xương, Vũ Thư, Hưng Hà và Thành phố Thái Bình. Sau 2 năm triển khai, bằng những hướng đi đúng đắn và chiến lược cụ thể mà hoạt động dự án đã đem đến hiệu quả cao. Về công tác tổ chức, vận đồng đã thành lập được ban quản lý dự án các cấp, tuyển chọn và đi vào hoạt động 20 tổ truyền thông phòng chống HIV/AIDS, công tác đào tạo, tập huấn được chú trọng. Đã tổ chức được 20 lớp đào tạo ban đầu và đào tạo lại cho 139 tuyên truyền viên cùng 20 tổ trưởng tổ truyền thông của dự  án về công tác truyền thông phòng chống HIV/AIDS, đồng thời đào tạo cho các tác giả sáng tác kịch bản của 20 xã, phường, thị trấn. Xác định truyền thông giáo dục là biện pháp chủ yếu để nâng cao khả năng dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS cho người lao động xa nhà và cộng đồng, công tác truyền thông giáo dục sức khỏe được đẩy mạnh và sử dụng các loại hình truyền thông hiệu quả, phù hợp với từng khu vực và đối tượng. Trong đó đã sản xuất và cấp phát 80.000 tờ rơi, sáng tác và biểu diễn hàng trăm tiểu phẩm văn nghệ truyền thông phòng chống AIDS ở 20 xã, phường, thị trấn. Đặc biệt dự án FHI đã phối hợp với dự án COHED tổ chức cuộc thi “chiếc nón kỳ diệu” với chủ đề phòng chống AIDS tại Vũ Tây - địa bàn có số người nhiễm HIV/AIDS cao nhất tỉnh. Nhờ đó đã thu hút được sự quan tâm ủng hộ của chính quyền và cộng đồng đối với công tác phòng chống AIDS.

Cũng trong 2 năm qua, 139 tuyên truyền viên của dự án đã lập danh sách quản lý được hàng nghìn hộ gia đình có người lao động xa nhà. Tuyên tryền đưcợ 60.675 lượt người, tổ chức 2.979 buổi truyền thông nhóm và nói chuyện tại hội nghị. Giới thiệu được 675 người đến dịch vụ tư vấn xét nghiệm tự nguyện. Tổ chức được 525 đợt thăm hỏi, tặng quà cho người nhiễm HIV/AIDS. Cấp phát 92.846 tờ rơi và 56.679 bao cao su. Kẻ vẽ được 300 bảng tường với những thông điệp mới tuyên truyền phòng chống AIDS. Đồng thời cung cấp hàng nghìn tài liệu, sách, tạp chí phòng chống AIDS cho các đơn vị triển khai dự án.

Mặc dù đến nay dự án đã ngừng viện trợ cho các hoạt động ở địa phương nhưng với kết quả và kinh nghiệm đã đạt được và trước yêu cầu của công tác phòng chống HIV/AIDS, tỉnh Thái Bình sẽ tiếp tục kêu gọi sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên hơn  nữa của các cấp ủy Đảng, chính quyền; đẩy mạnh  xã hội hóa công tác  phòng chống HIV/AIDS; tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ  và duy trì hoạt động cần thiết của các tổ truyền thông phòng chống HIV/AIDS. Để ngăn chặn và đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS, trong thời gian tới, tỉnh Thái Bình cũng rất mong sự quan tâm ủng hộ của Bộ Y tế, của Cục phòng chống AIDS, Ban điều phối viện trợ nhân dân cũng như các tổ chức, các dự án trong nước và quốc tế.

Hoàng Thía

(Trung tâm TTGDSK Thái Bình)