Với bốn phòng khám ngoại trú, hai phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện, việc tư vấn, chăm sóc, điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS ở tỉnh Lâm Đồng thuận lợi hơn một số địa phương khác. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác này ở Lâm Đồng còn đối mặt với một số khó khăn…

Phòng khám ngoại trú ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng ra đời từ năm 2004, thuộc dự án LIFE-GAP. Dự án kết thúc vào tháng 3/2006, song phòng khám này vẫn được duy trì với bốn bác sỹ, có nhiệm vụ tư vấn, điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS. Y sỹ Nguyễn Bá Thư, cán bộ thường trực Phòng khám ngoại trú, cho biết: “Phòng khám đang điều trị bằng thuốc đặc hiệu kháng virus ARV cho 12 người. Hàng tháng, có gần 40 trường hợp dương tính với HIV đến đây tái khám”.  

Bị các nhiễm trùng cơ hội “tấn công”, sau khi điều trị ở Khoa Nhiễm của Bệnh viện Đa khoa tỉnh, người nhiễm HIV đến với phòng khám ngoại trú này. Theo nhận định của y sỹ Nguyễn Bá Thư, hầu hết bệnh nhân chấp hành tốt các quy định, từ điều trị các nhiễm trùng cơ hội đến việc tái khám theo định kỳ. Gia đình bệnh nhân hợp tác tốt với nhân viên y tế, chăm sóc tốt người nhiễm. Thầy thuốc ở Phòng khám ngoại trú nắm thông tin về việc tuân thủ các nguyên tắc điều trị thông qua người giám hộ - thường là mẹ của bệnh nhân.

Bên cạnh Phòng khám ngoại trú ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng, còn có ba phòng khám ngoại trú khác đã được thành lập ở Bệnh viện II Bảo Lộc, Trung tâm Y tế huyện Đức Trọng và Trung tâm Y tế TP Đà Lạt, hai phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện tại Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS và Trung tâm Y tế thị xã Bảo Lộc, đóng góp tích cực vào công tác tư vấn, điều trị HIV/AIDS. Bác sỹ Nhữ Đình Hưng, cán bộ phụ tránh công tác điều trị (Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Lâm Đồng), cho biết: Bác sỹ ở các phòng khám đã tham gia các lớp tập huấn, tuân thủ quy trình điều trị. Trong 6 tháng đầu năm 2009, 100 lượt người có HIV đã được điều trị các nhiễm trùng cơ hội, 12 người được điều trị bằng ARV, trong đó có 7 phụ nữ, đa phần là trẻ (năm sinh từ 1977 đến 1986). Sau một thời gian điều trị, hầu hết đều tiến triển lâm sàng tốt,  số người có thể lao động kiếm sống chiếm khoảng 70%.

Theo đánh giá của bác sỹ Nhữ Đình Hưng, việc cung cấp dịch vụ cho người nhiễm HIV/AIDS tốt, nhân viên y tế không đùn đẩy trách nhiệm; do số bệnh nhân điều trị ARV còn ít nên áp lực cũng chưa nhiều. Công tác quản lý, chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS được thực hiện tại các xã, phường, thị trấn… Hầu hết các trạm y tế đều tổ chức tư vấn về HIV, điều trị các nhiễm trùng cơ hội cho bệnh nhân AIDS; phối hợp với các hội, đoàn thể, các tổ chức từ thiện đến nhà thăm hỏi, giúp họ ổn định cuộc sống.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chăm sóc, điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS ở Lâm Đồng vẫn còn một số khó khăn. Bác sỹ Nhữ Đình Hưng nói: Trăn trở của chúng tôi là chưa có mạng lưới giám sát việc tuân thủ điều trị. Hàng tháng, bệnh nhân, người giám hộ đến phòng khám ngoại trú nhận thuốc và trả bao thuốc, còn việc kiểm ra họ có uống thuốc đầy đủ, theo đúng chỉ định hay không thì vẫn chưa thực hiện được. Cán bộ y tế tham gia điều trị vẫn chưa được hưởng chế độ đặc thù. Cán bộ điều trị ở Phòng khám ngoại trú tại Trung tâm Y tế TP Đà Lạt và Trung tâm Y tế huyện Đức Trọng còn ít kinh nghiệm, thường luân chuyển.

 Khó khăn khác trong công tác điều trị là đến nay, xét nghiệm CD4 vẫn chưa thực hiện được tại tỉnh Lâm Đồng, phải gửi xuống TP Hồ Chí Minh xét nghiệm. Bên cạnh đó, tình trạng kỳ thị, phân biệt đối xử vẫn còn trong cộng đồng; nhiều người vẫn coi AIDS là… tệ nạn chứ không phải là một loại bệnh, vì vậy người nhiễm HIV/AIDS vẫn còn mặc cảm, chưa mạnh dạn đến với cơ sở y tế.

Trong thời gian tới, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Lâm Đồng đẩy mạnh công tác điều trị cho bệnh nhân AIDS; tăng cường, củng cố hệ thống điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện II Bảo Lộc, Trung tâm Y tế huyện Đức Trọng và Trung tâm Y tế TP Đà Lạt. Mạng lưới chăm sóc, hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh cũng sẽ từng bước được xây dựng và phát triển, để người nhiễm HIV/AIDS được chăm sóc, điều trị một cách phù hợp, bệnh nhân AIDS được tiếp cận, điều trị bằng ARV.

Bác sỹ Đỗ Công Kim, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Lâm Đồng cho biết: “Trong tương lai, chúng tôi xây dựng các nhóm tự lực, đồng đẳng để họ hỗ trợ cho nhau trong quá trình điều trị”. Đồng thời, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Lâm Đồng triển khai công tác quản lý, chăm sóc, tư vấn, điều trị cho người nhiễm HIV/AIDS và phòng lây nhiễm tại các cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng, cơ sở chữa bệnh, cơ sở bảo trợ xã hội, trại giam...; huy động người nhiễm HIV/AIDS tham gia vào công tác phòng chống căn bệnh thế kỷ và chống kỳ thị, phân biệt đối xử.

  Nguyễn Việt Cường